ارهاص یا اعجاز پیشین
ارهاص در لغت ديوار بنياد نهادن و در اصطلاح عبارت از امر خارق عادتى است كه از طرف نبى اظهار شود قبل از بعثت و آن را ارهاص از اين جهت مىنامند كه در واقع قاعده و پايه نبوت بدان تأسيس مىگردد، و دلالت مىكند بر اينكه وى در آينده مبعوث خواهد گرديد. از اين موارد، در مورد پيامبر اكرم، سايه افكندن ابر بر سر ايشان در سفرها، هويدا بودن نورى از پيشانى پدران او، شكستن ايوان كسرى و خاموش گشتن آتشكده پارس را ياد كردهاند . و بالاخره ارهاص نوعى از خوارق عادت بود كه از انبياء قبل از بعثت آنها صادر شود. (قوشچى، شرح تجريد، 395؛ علّامه حلى، كشف المراد، 277، قم؛ ابن خلدون، لباب المحصّل، 111، قاهره، 1323 ه. ق. جرجانى، تعريفات، 11، فرهنگ علم كلام ص 55 ، فرهنگ معارف اسلامى ج1 ص152 دستور ج 1 ص 65 ).
ملا عبد الرزاق لاهیجی می گوید «خرق عادتى را كه دلالت كند بر بعثت پيغمبرى قبل بعثت «ارهاص» گويند، مانند انكسار ايوان كسرى، و انطفاء آتشكده فارس، و انغمار بحيره ساوه در شب مولود پيغمبر- صلّى اللّه عليه و آله-؛ و تظليل غمامه و تسليم احجار بر او قبل از بعثت. و آنها لا محاله از معجزات آن سرور است.
و ارهاص به معنى «انتظار بردن» است؛ گويا انتظار بعثت مىبرد. پس ارهاص نيز در حكم مقارنت دعوى نبوت است.» (سرمايه ايمان در اصول اعتقادات ص 94 )
هدف و فایده :
ارهاص برای آماده كردن اذهان و تنبيه می باشد و یعنی عجائبى پيش از بعثت پيغمبران ظاهر شود تا مردم از مشاهده آنها آماده شنيدن دعوت نبوت گردند .(شرح فارسى تجريد الاعتقاد متن )492